27 september 2015

De zwarte Pieten-discussie

piet en sint

Ik heb dit artikel al een jaar geleden geschreven, maar heb lang getwijfeld of ik het nog eens zou delen. Past deze discussie wel op een mamablog, dat ik luchtig en leuk probeer te houden? Nu de zwarte Pieten-discussie weer een beetje oplaait doordat de kinderombudsman zich tégen zwarte Piet uitspreekt, besloot ik om het toch maar te doen.

 

Even een disclaimer: Ik probeer niemand te beledigen, echt niet! Als ik een bewoording kies waar jij je niet in kan vinden spijt dat me, dat was juist niet mijn bedoeling. Ik hoop dat je er begrip voor hebt.

 

De zwarte Pieten-discussie

Ik ben ‘niet zwart’ (for lack of a better word), en daarom denk ik dat ik me niet objectief een mening kan vormen over het wel of niet zwart houden van de Pieten. Ik ben nooit in een situatie geweest dat ik gediscrimineerd werd op basis van mijn huidskleur en daarom is het moeilijker voor mij (en die andere ‘niet zwarte’ Nederlanders) om te voelen wat ‘iedereen’ bedoelt. IEDEREEN buiten Nederland! Nou ongeveer iedereen dan, op rednecks en (neo-)nazi’s na. Zelfs de VN heeft Nederland gevraagd om te veranderen.

Terecht? Toen deze discussie begon, een aantal jaar geleden, vond ik hem belachelijk. Zwarte Piet’s kleur komt van de roet, niet zijn huidskleur, dat is mij altijd verteld. Dat geloofde ik heilig en omdat ik een analytisch/logisch/licht autistisch kind was, en zwarte make-up op blanke mensen zag, heb ik de Pieten nooit gezien als gekleurde mensen die ondergeschikt zijn aan een blanke Sinterklaas. Ik snapte écht niet dat er mensen waren die dit wel zagen, die zich verwant voelden met zwarte Piet en zich daarom onderdrukt of gediscrimineerd voelden.

Nou groeien mensen, ook ik, en ik weet nu hoe je je in kan leven in anderen. Als ik iemand totaal niet begrijp, terwijl de rest van de wereld die persoon wel begrijpt weet ik: het ligt waarschijnlijk aan mij, ik moet me beter proberen in te leven. Dat zal ik bij deze met de Pieten-situatie proberen te doen.

Ik stel me een situatie voor waarin mijn ‘groep’ de zwarte Piet speelt en ondergeschikt is aan een oude man.

  • In plaats van zwarte Pieten als knechten heeft Sinterklaas daarom dus vrouwen als ondergeschikten, laten we ze Tieten noemen.
  • In plaats van de gebruikelijke zwarte Pieten dress code van maillot, pietenpak en pietenmuts, is de dress code van deze ondergeschikte vrouwen een stringetje, bikinitopje en naaldhakken.
  • De gouden hoepel oorbellen en grote rode lippen blijven hetzelfde.
  • Geen enkele van deze Tieten is ouder dan 29.
  • In plaats van pepernoten strooien ze blauwe pilletjes.
  • Jongens die stout zijn krijgen geen pak slaag met de roe, maar een zweepje. En jongens die zoet zijn geweest krijgen…. nou ik zal maar ophouden, je hebt het beeld wel voor je.

 

Dit lijkt mij een ongelofelijk belachelijke en ontzettend vrouwonvriendelijke aangelegenheid. Die trouwens gewoon voorkomt in onze westerse maatschappij*. En stel je nou voor dat deze Sinterklaas ieder jaar gevierd wordt, en verheerlijkt wordt. Dat voelt heel raar toch? Walgelijk. Ik zou er woedend om worden. Meisjes moet niet aangeleerd worden dat ze onderdanig zijn aan mannen en dat ze zich zo moeten kleden om gewaardeerd te worden. En andersom ook, jongens moet niet aangeleerd worden dat vrouwen onderdanig zijn en er zo uit moeten zien.

Ook als heel Nederland dit Tieten-feest zou goedpraten door te zeggen dat het traditie is, en het geen weerspiegeling is van de werkelijkheid. Ik denk namelijk dat het, bewust of onbewust, de verkeerde normen en waarden aan kinderen zou leren. Ik denk dat dit ongeveer het gevoel moet zijn waar de anti-zwarte-Piet actie-groepen het over hebben. En ik denk dat iedereen zich dit gevoel kan voorstellen, als hij of zij zich de juiste voor zichzelf vernederende situatie voorstelt. Zelfs de ‘top of the chain maxority’ van blanke mannen.

 

Ik denk dat het niet de vraag moet zijn of je voor of tegen zwarte piet bent, maar: Wil je je gekleurde medemens dát gevoel geven? Ieder jaar? Van september tot en met december? En wil je (on)bewust jouw kinderen de norm en waarde bijbrengen dat gekleurd minderwaardig betekent?

 

 

* Lees bijvoorbeeld dit boek: ‘Down the Rabbit Hole’ van Holly Madison.

Het setje op de foto is van Fisher Price

Vorige post Volgende post

7 reacties

  • Reageren Paula 30 september 2016

    Ik ga me er ook even lekker tegenaan bemoeien. Moeilijk is het. Ik vond Sinterklaas en ZP altijd top en kreeg toen ik met mijn zoon bij de intochten (met stoomboot!) was altijd een brok in mijn keel, zo mooi vond ik het.
    Maar nu eigenlijk niet meer, ik voel me nu bijna schuldig.
    Het is inderdaad niet prettig als je je gediscrimineerd voelt. Maar wie voelen zich eigenlijk gediscrimineerd: ouders of hun kleine kinderen?
    Ik weet het niet want ik ben ‘wit’.
    Het ‘Tieten-verhaal’ vind ik niet 1-op-1 passen op S en ZP. Aan de tieten hangt een sexistisch tintje, en dat is bij S en ZP zeker niet het geval.
    Onderdrukking, daar gaat het om, denk ik.
    Pffff, moeilijk blijft ‘t.

  • Reageren Liselotte 30 september 2016

    Geweldige blog ?

  • Reageren Vlijtig Liesje 30 september 2016

    Ik vind het een vervelende snert discussie.

  • Reageren Céline 2 december 2015

    Interessante kijk op de hele discussie. Ik was tot voor kort ook fel tegen de hervorming van Zwarte Piet. Zwarte Piet is een eeuwenoude traditie en er is geen kind die zwarte piet als “minder” ziet dan Sinterklaas. In tegendeel, er zijn honderden kinderen bang voor die oude man op zijn paard, maar niet voor de pieten die altijd vriendelijke zijn en lekkere pepernoten uitdelen. Ik kon mij niet voorstellen dat mijn kinderen over een paar jaar niet meer dezelfde Sinterklaas beleving konden hebben als die ik in mijn jeugd heb gehad. Ik had het gevoel dat Sinterklaas werd afgeschaft, een gat in mijn hart.

    Totdat ik me voor een schoolverslag wat meer ging verdiepen in de discussie en ook in de geschiedenis van Sinterklaas en Zwarte Piet. Achteraf blijkt dat Sinterklaas en Zwarte Piet nog helemaal niet zo heel erg lang samen zijn en dat Zwarte Piet door de jaren heen heel wat vaker is veranderd en bijgeschaafd, dan ik oorspronkelijk dacht. Ook is het helemaal niet zeker dat Zwarte Piet zwart is door de schoorsteen. Het kan ook zijn dat hij een vrijgekochte slaaf was, een page of dat hij een getemde duivel is. (Wat overigens wel zeker is, is dat hij géén slaaf is, nooit geweest ook) Als we met zijn allen besluiten dat Zwarte Piet zwart is door het roet van de schoorsteen en dat zwarte piet voortaan niet meer compleet zwart is, alleen een heleboel zwarte vegen op zijn gezicht heeft, vind ik dat eigenlijk helemaal zo erg nog niet.

    Wat in ieder geval zeker is, is dat ik het eens ben met wat Humberto Tan in RTL late night zei afgelopen week: “Laten we dit als volwassenen onderling bespreken en openstaan voor elkaar visie. Maar laten we de kinderen er buiten houden en niet gaan protesteren bij een intocht”

    • Reageren Elisabeth 2 december 2015

      Jeetje wat interessant allemaal! Bedankt voor je reactie en verduidelijking 🙂

  • Reageren Daantje 2 december 2015

    Ik heb het zelf eerlijk gezegd helemaal gehad met die hele discussie. Men doet nu net alsof er 2 kampen zijn: pro en anti zwarte piet. Alsof alle getinte mensen anti zijn en alle blanke mensen zijn voor en (dus) racistisch. Terwijl het in werkelijkheid 2 heel kleine groepen zijn die een discussie met elkaar hebben wat heel erg uitvergroot wordt in de media. Maar het zijn uitzonderingen, anders zou het geen nieuwswaarde hebben. In werkelijkheid ligt ongeveer 1% van de mensen ervan wakker, de rest kan het allemaal niet zoveel schelen.

  • Reageren Sanne Marlijn 28 september 2015

    Zo heb ik er helemaal nog nooit over nagedacht. Je zet me zeker aan het denken.

  • Laat een reactie achter

    CommentLuv badge